Era

Muziek heeft de eigenschap de luisteraar naar een andere wereld te voeren, maar dat gebeurt zelden zo hevig als met de muziek van Era. Niet alleen ontbreekt het op het laatste album The Mass geen moment aan drama en sfeer, ook de ‘andere wereld’ die opgeroepen wordt zal mensen met een levendige fantasie, die sprookjes verkiezen boven werkelijkheid, niet onberoerd laten. De muziek van Eric Levi - de drijvende kracht achter The Mass en de vorige twee Era albums – doorklieft culturele beperkingen en verwezenlijkt de dromen van bijna iedereen en overal. Hier worden de Grote Onderwerpen aangeroerd – tijdloze universele thema’s die meer vragen oproepen dan antwoorden opleveren. Fans van Levi’s multiplatina albums (Era uit 1998 en Era 2 uit 2000, gezamenlijk goed voor zes miljoen verkochte exemplaren wereldwijd) zullen verrukt zijn dat ook deze Era net zo episch van opzet is als de rest van de catalogus. Op The Mass diept de Parijse Levi het door hem in de mid-negentiger jaren bedachte concept nog meer uit; een muzikaal concept met een compleet eigen taal en een eigenzinnige mix van pop, rock en klassiek, de laatste tot op de wortel gesnoeid voor maximaal effect. Levi: “In het algemeen probeer ik tijdens het schrijven niet teveel te analyseren, maar ik zoek wel bewust naar pakkende melodieën, waarbij ik me laat leiden door de zogenaamde ‘grote momenten’ uit de klassieke muziek.” Er zijn wat klassiek repertoire betreft bijna geen grotere momenten denkbaar dan ‘Carmina Burana’, het meesterwerk van de Duitse componist Carl Orff. De grootse opening wordt al jarenlang gebruikt in films, TV reclame en rock ‘n’ roll (Ozzy Osbourne gebruikte het als intro voor zijn live shows in de jaren 80). Het is simpelweg een van de populairste klassieke stukken uit de 20e eeuw, dus het is niet meer dan logisch dat Levi dit stuk (‘O Fortuna’) gebruikt als ruggegraat voor ‘The Mass’, de eerste internationale single van het gelijknamige album. Geflankeerd door kenmerkende composities als ‘Don’t Go Away’, ‘Looking For Something’ en ‘Voxifera’, is ‘The Mass’ het middelpunt van een album waarop Levi geestdriftig uit hetzelfde vaatje tapt van legendes en grootsheid dat zijn Era debuut tot een wereldwijd succes maakte, met gouden en platina awards in 18 landen. Eerder geïnspireerd door folklore dan theoretische kennis, en nog meer orkestraal dan daarvoor (vooral op het magnifieke ‘Sombre Day’), is dit album, dat doorweefd is met een vleugje spiritualiteit, bij uitstek geschikt voor marmeren zalen en plechtige gebeurtenissen.“Ik probeer vooral niet te specifiek te zijn”, aldus Levi, “Ik concentreer me eerder op het creëren van sfeer en emotie, het soort gevoel dat je ook krijgt bij films. De muziek bezit zonder meer een sterk kerk-achtig element, dat is altijd al zo geweest, maar ik verdedig zeker niet bepaalde overtuigingen. Era is eerder een manier van tegen de wereld aankijken, of sterker nog, verder kijken dan de wereld zoals wij die kennen.” Zwaarden, hekserij en muzikale panorama’s: de onderdelen waaruit Era is opgebouwd zijn populairder dan ooit. In het nieuwe millennium worden we overspoeld met fantastische en buitengewone verhalen, zoals The Fellowship Of The Ring (gebaseerd op de J.R.R. Tolkien’s Lord Of The Rings trilogie), de film die wereldwijd bijna $900 miljoen opleverde. Mede hierdoor komt Levi’s werk nog beter tegemoet aan de wensen van het publiek – alhoewel enkele stukken op het album, zoals ‘If You Shout’ en ‘Don’t U Forget’, hun bestaan eerder danken aan The Rolling Stones aan het eind van de jaren zestig. Want het was een toevallige kennismaking met de Stones albums Aftermath en Beggars Banquet waardoor de 15-jarige Levi een gitaar ter hand nam en de muziek in zijn hoofd de vrije loop liet. “Ik nam wel pianolessen op school,” herinnert hij zich, “ maar die vond ik te beperkend; dus ik besloot het op gitaar te proberen. Ik werd destijds vooral geïnspireerd door Keith Richards en Mick Taylor, alhoewel ik de songs wel langzaam moest afspelen om te kunnen horen wat er gebeurde! Vandaag de dag schrijf ik een groot gedeelte van mijn nummers voornamelijk met behulp van keyboards, omdat ik de gitaar te goed beheers. Op keyboards kan ik zo nu en dan nog eens een ‘geluk bij een ongelukje’ verwachten, en uiteindelijk wordt de muziek daar beter van.” The Stones brachten Levi ertoe muziek te maken, maar toen zijn muzieksmaak harder werd, richtte hij zijn eigen Engelstalige band Shakin Street op. Op die manier kon Levi zijn passie voor rock ‘n’ roll ook live kwijt en het duurde niet lang voordat ze het podium deelden met bands als The Clash en The Damned, de voorpagina’s in de UK en Nederland haalden, en hun debuut album Vampire Rock (1978) mochten opnemen voor Columbia. De toekomst van Shakin Street zag er rooskleurig uit, en het werd nog beter toen Blue Oyster Cult manager Sandy Pearlman - die zojuist The Clash had omgeturnd tot bonafide hardrockers op het album Give ‘Em Enough Rope (1978) - aanbood de opvolger te produceren. In 1980 kwam Shakin Street uit op het grotere Amerikaanse Columbia label. Na te hebben getoerd als support act van Black Sabbath en AC/DC was de band klaar voor het derde album, waarvoor ze Judas Priest producer Tom Allom al gecharterd hadden. Maar plotseling bevond de jonge gitarist zichzelf in een situatie die hem er later toe zou bewegen het Era concept op de rit te zetten. Want net toen alles in kannen en kruiken was, bleek er opeens weinig over te zijn van de chemie in de band, en dat ging van kwaad tot erger. De band viel uiteen en alhoewel de reden van de split eerder symbolisch dan muzikaal was, begreep Levi vanaf dat moment dat afhankelijkheid van anderen zowel problematisch als pijnlijk kan zijn. Hij sloot zich vervolgens aan bij Marianne Faithfull in New York, waar hij niet alleen een appartement met haar deelde, maar ook nummers voor haar schreef en ervoor zorgde dat de Sixties icoon scherp bleef. Toen echter bleek dat deze samenwerking muzikaal op niets uit zou lopen, zat er voor Levi niets anders op dan een carrièreswitch te maken. Aangezien hij van nature geen zanger of bandleider was, en hij genoeg had van bandpolitiek, koos hij voor de wereld van de soundtrack. Dit bleek een goede zet, gegeven zijn liefde voor epische rock ‘n’ roll - het soort panoramische rock à la Pink Floyd, Led Zeppelin en Rainbow. Levi wist dan ook al snel zijn stempel te drukken; in 1990 maakte hij de soundtrack voor de komedie L’Operation Corned-Beef van regisseur Jean-Marie Poire. Drie jaar later deed hij hetzelfde voor Poire’s Les Visiteurs – een absolute filmhit in Frankrijk - en voor twee van zijn andere films. Het verhaal van Les Visiteurs - een 11e eeuwse ridder (een rol van Jean Reno) en zijn schildknaap die via een tijdmachine worden getransporteerd naar het Amerika in de 20e eeuw - gaf Levi de mogelijkheid te werken met zowel middeleeuwse als moderne muziek. Zo kon hij klassieke grootsheid koppelen aan hedendaagse beats, zoals op ‘Enae Volare Mezzo’, de themasong van de film. “‘Enae Volare…’ is het soort muziek dat ik altijd al wilde horen in een film,” aldus Levi. “Ik was erg onder de indruk van de Vangelis soundtrack voor Ridley Scott’s 1492: Conquest of Paradise, vooral vanwege de manier waarop gebruik werd gemaakt van de English Chamber Choir. Het gaf me vertrouwen in mijn eigen ideeën, en niet te vergeten een hoop waardevolle contacten! Maar het was pas in de Abbey Road studio in Londen, waar ik de koorstukken voor ‘Enae Volare’ opnam, dat ik me realiseerde dat ik iets waardevols in handen had, iets dat ik kon uitbouwen. Het was een belangrijk moment voor mij en voor Era.” Door het gebruik van keyboards, violen en vocalen in ‘Enae Volare’ gaf Levi een nieuwe draai aan het woord componist – één die werd geïnspireerd door een tijd waarin normen en waarden nog simpel en duidelijk waren. Het doel van dit persoonlijke project was simpelweg pure emotie. En als het gebruik van solo’s, sensuele vocalen en kerkkoren de beste manier was om een hit te scoren, dan was dat mooi meegenomen! Debuutalbum Era (1998) gaf hem de kans om het regelboek in de hoek te smijten en een gestructureerd platform af te leveren voor zijn hoopvolle boodschappen. “Lange tijd speelde er zich in mijn hoofd een film af,” zegt Levi, “Ik kon de scènes levendig voor de geest halen. Era was de soundtrack van die film.” Terwijl muziek soms gebonden is aan een bepaalde tijd en plaats, een momentopname als het ware, bleek Era meer wijdverbreid. Niet alleen werd het album opgenomen in verschillende steden (Londen, Parijs, Nashville etc.), het album straalde ook een internationaal gevoel uit. De gezongen taal had immers geen exacte betekenis (alhoewel het wel gewichtig klonk), de waarden die ten grondslag lagen aan de songs waren niet al te helder (alhoewel een zeker antimaterialisme door klonk), en de muziek zelf - opvallend, kalmerend maar nooit slechts op de achtergrond - bezat een visuele kracht die, alhoewel verankerd in de sfeer van heldendom, verschillend geïnterpreteerd kon worden. Kortom, Era was voor iedereen, ongeacht leeftijd, sekse of afkomst. Binnen een jaar verkocht het album wereldwijd twee miljoen exemplaren, en werd het uitgebracht in meer dan 40 landen, waarvan in negen uiteindelijk meer dan 100.000 exemplaren over de toonbank gingen. Het was dan ook niet zo vreemd dat de albumtracks een eigen leven gingen leiden, en opdoken in reclame (o.a. de Mastercard campagne voor de Wereldkampioenschappen in 1998), en films (o.a. de Stallone film Driven uit 2001). Maar al in 1998, dus voordat Driven in de bioscoop draaide, had Levi als Franse artiest al een Export Sales award ontvangen tijdens de World Music Awards. Een jaar later ontving hij een gelijkwaardige prijs tijdens de French Music Awards. Era 2 verscheen in Mei 2000 en bevatte dezelfde muzikale elementen als zijn voorganger. Voor dit album, waar reikhalzend naar uit werd gekeken, vertrok Levi naar Praag om het creatieve proces op gang te brengen. Maar uiteindelijk vond het harde werk toch plaats in de UK, de VS en Frankrijk, waarbij dirigent/muzikant/zanger Guy Protheroe (die al eerder met Levi had gewerkt en ook betrokken was bij Conquest of Paradise) in Londen de leiding had over de koorstukken. In George Martin’s Air Studios wist hij het buitenproportionele geluid, dat zo belangrijk is voor een Era album, tot leven te wekken. Het probleem van voortborduren op een buitengewoon succes, is te weten hoeveel van de originele smaak te bewaren en hoeveel andere ingrediënten toe te voegen. Op Era 2 hield Levi zich vooral bezig met het aanscherpen van zijn ambacht en wilde hij meer van de wereld te weten komen die hij zelf had gecreëerd. Op Era 3/The Mass daarentegen is hij overtuigd genoeg van zijn talent om zijn opgebouwde repertoire aan te wenden voor het creëren van iets nieuws, door bijvoorbeeld een vertrouwd element te gebruiken. Zo staat ‘O Fortuna’ niet op zichzelf, maar is verbonden met ‘Divano’ van Era 2, waardoor een geheel nieuw stuk ontstaat. Ook elders zijn er momenten die een bel zullen doen rinkelen bij Era liefhebbers. Zo is ‘Avemano Orchestral’ een beter afgerond geheel van ‘Avemano’ op Era 1. En dan is er natuurlijk het eerder genoemde ‘Enae Volare’ van Les Visiteurs welke ook op Era 1 voor komt. Maar op The Mass klinkt het als een combinatie van klassieke Era met Led Zeppelin’s ‘Kashmir’ – aanvullend bewijs van de bestaande overeenkomsten tussen klassieke muziek en hardrock. “Het gaat mij er vooral om mensen te beroeren,” zegt Levi, die onlangs een Diamond award ontving voor Era en een platina award voor Era 2 van de French Music Export Bureau als waardering voor buitenlandse verkoopaantallen. “Het was de passie en de intensiteit van de rockscene die ik in eerste instantie oppikte, en ik wilde er zeker van zijn dat Era soortgelijke kwaliteiten bezat. Het is waar dat de muziek voornamelijk steunt op mijn fantasie, maar het is ook écht, en eind 2003/begin 2004 hoop ik in staat te zijn de songs live te kunnen spelen. Dat moet dan wel gebeuren middels een volledige theaterproductie, met een fantastische licht- en geluidshow, en enorme aandacht voor details. Het beste zou zijn om het te verbinden aan een speciale gebeurtenis. We zullen zien…” The Mass is een groots album, dat klinkt als de soundtrack van een grandioos, nog niet eerder vertoond filmspektakel, compleet met sets vol gewelven, en een cast van top tot teen gekleed in wapenuitrusting. Het uit tien tracks bestaande Era3/The Mass geeft stem aan het zwaard, en zet alle zintuigen in vuur en vlam. Dante Bonutto Vertaling: Word Up!

Terug naar Hoofdindex