The Beatles

In de rubriek 'Artiest van de maand' is het niet gebruikelijk om een popgroep die al zo'n dertig jaar niet meer als groep bestaat nader te belichten en hun muziek de bezoekers van Muziekwereld aan te prijzen. Nu echter recentelijk het Beatles-oeuvre spectaculair is opgefrist, leek het mij bijzonder de moeite waard om via een 'Beatle Special' op Muziekwereld aandacht te besteden aan de twee remaster-boxen: The Beatles (16cd/1dvd-box stereo en The Beatles Mono (13cd).

Aan de liedjes van The Beatles valt niets te verbeteren. Maar de cd's, die konden wel een opfrisbeurt gebruiken. Wel, dat is nu gebeurd: op 9 september 2009 is het complete Beatles-oeuvre opnieuw uitgebracht, volledig geremasterd en verpakt in mooie digipacks. Wat houdt 'remasteren' eigenlijk in? De technici leggen het uit.

Stel, je bent restaurateur en iemand vraagt of je de Mona Lisa wilt opknappen. Dan krijg je het wel even benauwd, nietwaar? Weet je gelijk hoe het zeskoppig team van Allan Rouse zich voelde, toen het gevraagd werd om het complete Beatles-oeuvre te remasteren en zo aan te passen aan de strenge eisen van onze 21ste eeuwse oren. Leuke uitdaging, absoluut. Maar er zitten ook risico's aan. Iedere noot en ieder geluidje van iedere Beatles-plaat is in de afgelopen veertig jaar zo'n beetje gemeengoed geworden: laat je er per ongeluk een verdwijnen of anders klinken, dan krijg je de halve popwereld over je heen.

Die remasters waren hard nodig. De oorspronkelijke cd-versies van de Beatles-albums verschenen al in 1987 en sindsdien heeft de techniek niet stilgezeten. Producers zijn tegenwoordig in staat om muziek luider, levendiger en simpelweg mooier te laten klinken dan in de jaren tachtig, toen de cd-techniek nog in de kinderschoenen stond. De eerste Beatles-cd's kregen destijds bovendien een hoop kritiek te verduren: ze klonken dof, mat en misten de warmte en rauwheid die de fans van de vinylversies gewend waren.

Hoe verbeter je het geluid zonder dat je iets aan de sound verandert? Dat klinkt nogal tegenstrijdig, maar het kan wel. Even voor de duidelijkheid: remasteren is iets anders dan remixen. In het laatste geval verander je de verhoudingen, door bijvoorbeeld het gitaarspoor zachter of het zangspoor harder te zetten. Bij remasteren heeft de technicus slechts de beschikking over de afgemixte liedjes van de plaat: de zogenaamde master. Veranderingen aanbrengen kan wel, maar gaat minder drastisch dan bij remixen.

Het remasterproject is volledig chronologisch aangepakt: eerst was dus Please Please Me aan de beurt, Let It Be kwam als laatste. Allan Rouse citerend in dit verband: "Bij de eerste platen hadden we aardig wat werk aan het opkrikken van het geluid. Met de jaren werd de geluidskwaliteit beter, maar groeide ook het aantal sporen en daarmee de mogelijkheden van The Beatles om te experimenteren. Dat maakte het voor ons weer lastig om bepaalde details te bewerken. I Am The Walrus bijvoorbeeld, dat zit vol met allerlei geluidseffecten. Wil je de bas harder maken, dan worden de toetsen rond datzelfde frequentiegebied ook luider. Of de zang. Als referentiemateriaal hebben we veel naar de vinylplaten en de cd's geluisterd om te horen of we wellicht niet te ver gingen. Zo heeft Revolver ons team tot het uiterste gedreven. We hebben geprobeerd meer uit de tapes te halen dan we eigenlijk konden, om de plaat net even die extra 'byte' te geven''. Rouse is heel tevreden met The White Album, die in de oorspronkelijke cd-versie het minst uit de verf kwam. ''Hij is behoorlijk verbeterd', stelt Rouse. ''En ik mag dan gedeeltelijk verantwoordelijk zijn voor Let It Be....Naked, ik hou ook nog steeds van het origineel. Een aantal van de veranderingen vind ik erg sterk''.

Remasters in Vogelvlucht

The Beatles (16cd/1dvd-box)

Please Please Me, With The Beatles, A Hard Day's Night, Beatles For Sale, Help!, Rubber Soul, Revolver, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, Magical Mystery Tour, Yellow Submarine, The Beatles (The White Album) (2cd), Abbey Road, Let It Be, Past Masters Vol. 1, Past Masters Vol. 2, DVD.

• Alle studioalbums, geremasterd en verpakt in moderne digipacks.

• De eerste vier albums voor het eerst op cd in origineel stereo. Technicus Allan Rouse: ''Ik neem aan dat George Martin de steromixen            destijds heeft gemaakt met het oog op Amerika, daar waren ze veel verder dan bij ons. Hier zijn de steroalbums ook verschenen, maar er zaten niet veel mensen op te wachten''.

• Dvd bevat minidocumentaires over de totstandkoming van de verschillende platen.

• Alle cd's uit deze box zijn los verkrijgbaar, met als bonus de bijbehorende minidocumentaire.

The Beatles Mono (13cd)

Please Please Me, With The Beatles, A Hard Day's Night, Beatles For Sale, Help!, Rubber Soul, Revolver, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, Magical Mystery Tour, The Beatles (The White Album) (2cd), Mono Masters (2cd).

• Alle in mono verschenen studioalbums, geremasterd en verpakt in exacte kopieën van de originele lp-hoezen - inclusief binnenhoezen.

• Geremasterd zonder limiters en ruisonderdrukking en met de oorspronkelijke pauzes tussen de nummers.

• Help! en Rubber Soul bevatten als bonus de originele steromixen van George Martin - deze wijken af van de later voor cd's gemaakte versies.

• Mono Masters bevat als bonus vijf monomixen van Only A Northern Song, All Together Now, Hey Bulldog, It's All Too Much en Across The Universe: deze waren gemaakt voor een ep die in 1969 had moeten verschijnen.

• De cd's in deze box zijn niet los verkrijgbaar.

 

Albumgids van The Beatle-cd's

Please Please Me

Label: Parlaphone/EMI; uitgebracht: 22 maart 1963; producer: George Martin.

Als je wilt horen hoe goed The Beatles in Hamburg of in The Cavern waren, luister dan naar Please Please Me. In drie sessies van drie uur knalden John, Paul, George & Ringo het gehele debuutalbum live op tape - de vier liedjes voor de singles Love Me Do en Please Please Me waren al eerder opgenomen. Dat een aantal Beatles verkouden was (met name John), maakt dat ze nog ongepolijster klonken dan ze in die tijd al waren. Maar de hechtheid is fenomenaal, het enthousiasme oprecht en de tracklist geeft een aardige dwarsdoorsnede van de live set, met pittige r&b-tracks en lieve (veelal eigen) popliedjes.

Quote: "Het was Wij en Zij, Zij in de controlekamer hadden witte overhemden en stropdassen, zij waren volwassen. In de gangen en achterkamers liepen lieden met lange labjassen: onderhoudsmensen en technici. En dan had je ons: de leveranciers". Paul McCartney

Trivia

• Voor de single van Love Me Do liet producer George Martin de drumpartijen inspelen door studiomuzikant Andy White. Op het album is Ringo wél op Love Me Do te horen. De twee versies zijn makkelijk te onderscheiden: Ringo speelt met tamboerein, Andy White niet.

• George Martin bewaarde Twist And Shout bewust voor het laatst, omdat hij wist dat de verkouden John na afloop geen stem meer over zou hebben. Die schorheid gaf het nummer precies wat het nodig had.

Tracks Please Please Me

 

With The Beatles

Label: Parlophone/EMI, uitgebracht: 22 november 1963; producer: George Martin.

Toen The Beatles in de zomer van 1963 terugkeerden op Abbey Road, hadden ze twee nr.1-hits achter hun naam. Tegen de tijd dat ze weer vertrokken was de 'Beatlemania' definitief uitgebroken. Het leek de mannen nauwelijks te deren, integendeel, op With The Beatles gaan ze er weer even fris tegenaan als op het debuut. De covers zijn steengoed, van de eigen songs springen vooral opener It Won't Belong en de ballade All My Loving in het oor. Ook opvallend: het eerste eigen nummer van George, Don't Bother Me, en de prachtige, zwartwitte hoesfoto van Robert Freeman.

Quote: "Die hoes was het begin van onze actieve betrokkenheid bij het artwork. De hoes van Please Please me was klote, maar op dat moment deed het er nog niet toe (...) With The Beatles was de eerste waarbij we dachten: hé, laten we eens artistiek doen''. George Harrison

Trivia

• De hoes van With The Beatles is qua stijl gebaseerd op foto's die bevriende kunstenares Astrid Kirchherr ooit in Hamburg van The Beatles maakte.

• Lennon en McCartney schonken I Wanna Be Your Man aan The Rolling Stones, die het uitbrachten als hun tweede single. Hoogste positie: nr. 12.

With The Beatles werd niet alleen nr. 1 in de albumcharts, maar ook nr. 11 in de hitparade: de Britse hitlijst maakte destijds nog geen onderscheid tussen singles, ep's en albums.

Tracks With The Beatles

 

A Hard Day's Night

Label: Parlophone/EMI; uitgebracht: 10 juli 1964; producer: George Martin.

Dat The Beatles goede muzikanten waren en fijne singles konden schrijven, was al van de Verenigde Staten tot Australië bekend. A Hard Day's Night liet horen dat John Lennon en Paul McCartney ook in staat waren om genoeg sterke nummers te leveren voor een heel album. De arrangementen laten bovendien een ongekende groei horen en tonen en passant aan dat The Beatles snel hun weg vonden in de studio. Zeven van de dertien songs zijn te horen in de gelijknamige speelfilm, waarvan de titel is gebaseerd op één van Ringo's fameuze versprekingen.

Quote: "Terwijl ik iets aan het zeggen was, schoot er altijd iets anders door mijn hoofd. We hadden een keer de hele dag gewerkt, tot in de avond. Ik kwam buiten in de veronderstelling dat het nog dag was en zei: 'It's been a hard day..." - zag dat het al donker was''. Ringo Starr

Trivia

• De basistrack van Can't Buy Me Love is 29 januari 1964 opgenomen in Parijs tijdens de enige officiële Beatles-opnamesessie buiten Engeland. Andere liedjes die dag waren Sie Liebt Dich en Komm, Gibt Mir Deine Hand (zie Past Masters).

A Hard Day's Night is de eerste Beatles-plaat die is opgenomen op vier sporen in plaats van twee.

• Alleen de eerste zeven songs (de oorspronkelijke A-kant van de LP) zijn te horen in de speelfilm A Hard Day's Night. De overige nummers zijn pas na de film opgenomen.

Tracks A Hard Day's Night

 

Beatles For Sale

Label: Parlophone/EMI; uitebracht: 4 december 1964; producer: George Martin

A Hard Day's Night was volledig Lennon/McCartney, maar op Beatles For Sale vallen The Beatles weer deels terug op hun r&b-repertoire uit de Hamburg-tijd. Je moet toch wat, als je tussen twee uitputtende tournees door zo snel mogelijk een album wilt afleveren. Toch kent Beatles For Sale met No Reply, Baby's In Black, I'll Follow The Sun en Eight Days A Week een aantal puike eigen songs. I'm A Loser is zelfs een regelrechte doorbraak: voor het eerst schrijft John Lennon een persoonlijk liedje.

Quote: "I'm A Loser is uit mijn Dylan-periode (...). In plaats van mezelf in een situatie te projecteren, probeerde ik uit te drukken wat mijn gevoel was. (...). Ik denk dat Dylan me dat geleerd heeft''. John Lennon

Trivia

• Niet alleen de muziek van Dylan bood The Beatles de inspiratie. Ook de wiet die ze in New York van hem kregen opende nieuwe artistieke wegen, waarvan de eerste invloeden te horen zijn op Beatles For Sale.

• Op Antholgy 1 staan een aantal vroege versies van No Reply, waarop John en Paul lopen te dollen met de tekst: 'Cos I know where you've been/I saw you walk in/Your face'.

Eight Days A Week is het eerste popliedje ooit met een 'fade in', waarbij het volume langzaam opgedraaid wordt terwijl de band al voluit speelt.

Tracks Beatles For Sale

 

Help!

Label: Palophone/EMI; uitgebracht: 6 augustus 1965; producer: George Martin

John Lennon heeft wel eens gezegd dat hij The Beatles ten tijde van Help! niet in topvorm vond. Als je desondanks hun nummers als You've Got To Hide Your Love Away, Ticket To Ride en de titelsong kunt schrijven, ga je jezelf afvragen wat voor buitenaards album dit had kunnen worden als de vorm er wél was geweest. En dan heb ik het nog niet gehad over de bijdrage van Paul McCartney. Zijn Yesterday is in de loop der jaren uitgegroeid tot de meest gecoverde Beatles-song ooit. Dus hoezo geen topvorm?

Quote: "Ik ben er trots op. Ze hebben me er wel mee geplaagd. Dan zei George: ''Verdorie, hij heeft het almaar over Yesterday, alsof hij Beethoven is of zo. Maar dit is denk ik wel het meest complete nummer dat ik ooit heb geschreven". Paul McCartney

Trivia

Help! is de soundtrack van de gelijknamige speelfilm. Net als bij A Hard Day's Night zijn alleen de zeven liedjes van de oorspronkelijke A-kant van de LP in de film te horen.

You Like Me Too Much, Tell Me What You See en Dizzy Lizzy zijn de enige Beatles-nummers die eerder op een Amerikaans album verschenen (Beatles VI) dan op de officiële Britse (Help!).

• Volgens Lennon was Help! een oprechte schreeuw om hulp, in een ongelukkige levensfase die hij later zijn 'fat Elvis period' zou noemen.

• Voor de hoes wilden The Beatles het woord 'HELP' uitbeelden in vlaggentaal, maar fotograaf Robert Freeman vond de compositie niet mooi. Op de uiteindelijke foto staat nu 'NUVJ' te lezen.

Tracks Help!

 

Rubber Soul

Label: Parlophone/EMI; uitgebracht: 3 december 1965; producer: George Martin.

Dit album verscheen drie maanden na Help!, maar de verschillen zijn immens. Door allerlei masshysterie was de groep uitgekeken op live spelen en verplaatste ze haar focus steeds meer naar de studio. En aangezien de mannen niets meer hoefden te bewijzen, sloegen ze enthousiast aan het experimenteren, daarbij geholpen door allerlei interessante verdovende substanties. Het warme, soulvolle en tekstueel filosofische Rubber Soul is het resultaat van deze gouden samenloop van omstandigheden. De sitar in Norwegian Wood biedt alvast een blik op al het moois dat nog komen zou.

Quote: "Dat vreemde instrument bracht ons in extase. Vanaf het moment dat George de sitar introduceerde, stonden we open voor alles. Je kon een olifant meenemen, als het maar muziek opleverde. Onze hele instelling veranderde. We waren volwassen geworden". Ringo Starr

Trivia

• Hoewel de tracklist afweek, was Rubber Soul het eerste album dat onder dezelfde naam en met dezelfde hoes werd uitgebracht in de VS.

• Weer een nieuwigheidje: in Think For Yourself bespeelt Paul zijn bas met een fuzz-box.

• George Martin speelt de barokke pianosolo van In My Life. Omdat de partij die hij voor ogen had te ingewikkeld was, speelde hij hem twee keer zo langzaam in, om hem uiteindelijk op de band te versnellen.

Tracks Rubber Soul

 

Revolver

Label: Parlophone/EMI; uitgebracht: 5 augustus 1966; producer: George Martin

Dat The Beatles tijdens hun allerlaatste tournee geen nummers van Revolver speelden, was niet vreemd. De plaat was simpelweg onmogelijk live te reproduceren. Tegen de tijd dat Revolver klaar was, hadden The Beatles alle regels voor het maken van popplaten herschreven. George ontlook als songschrijver (Taxman) en bracht Indiase invloeden in (Love You Too). Paul piekte niet alleen met nummers als Eleanor Rigby, Here, There And Everywhere en For No One, hij introduceerde ook het gebruik van tape-loops. En dat sloot weer perfect aan bij bij de door LSD gevoede hersenspinsels van John met Tomorrow Never Knows als duizelingwekkend hoogtepunt.

Quote: "Timothy Leary riep overal rond en zei: 'Gebruik het! Gebruik het'. Wij volgden de instructies in zijn boek over hoe je een trip moest maken nauwgezet op. En toen schreef ik Tomorrow Never Knows, zo'n beetje mijn eerste LSD-song". John Lennon

Trivia

Tomorrow Never Knows was een knap staaltje sampling avant la lettre. De geluiden zijn afkomstig van verschillende tape-loops, die tegelijkertijd door het hele Abbey-Road gebouw op verschillende bandrecorders werd afgespeeld. In de controlekamer konden The Beatles en George Martin de verschillende geluiden op ieder gewenst moment laten opklinken door de corresponderende faders op het mengpaneel open te draaien. Klinkt moeilijk. En dat was het ook.

• Tijdens een LSD-trip in augustus 1965 met The Byrds en acteur Peter 'Easy Rider' Fonda riep de laatste: 'I know what it's like to be dead'. De zin inspireerde John tot het nummer She Said She Said.

• De hoes is getekend door Klaus Voormann, een andere oude vriend uit de Hamburg-tijd.

Tracks Revolver

 

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

Label: Parlophone/EMI; uitgebracht: 1 juni 1967; producer: George Martin.

Je kunt het je nauwelijks voorstellen, maar tussen het vrolijke tienerpopliedje She Loves You en het psychedelische meesterwerk A Day In The Life zit maar drie jaar. Alle kennis die The Beatles in de tussentijd in de studio hadden opgedaan - vermengd met tropenlevensjaren en een goed gevulde snoeppot - wendden ze aan om van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club een ongehoord album te maken. En dat lukte. De trippy coupletten van Lycy In The Sky, de kermisgekte in Kite, de Indiase kakafonie in Within You Without You, de orkestrale ontsporing in A Day In The Life...Zelfs bij de grootste Beatles-hater moet destijds uit bewondering de mond wijd opengevallen zijn. Dat Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club als één van de weinige albums uit het psychedelische tijdperk de tand des tijds heeft overleefd, zegt veel over de kracht van de songs.

Quote: "The Beatles waren niet de leiders, maar wel de zegslieden van hun generatie. We deden alles wat de jongeren op kunstacademies deden. Opeens zaten we in een magisch sprookjesland met fluwelen lapjeskleren en we brandden wierookstokjes". Paul McCartney

Trivia

• Met Sgt. Pepper begonnen de eerste drugsrelletjes. In de titel Lucy In The Sky With Diamonds zou de afkorting LSD verborgen zijn en A Day In The Life verheerlijkte wietgebruik. Hoewel ze niet vies van drugs waren, hebben The Beatles deze specifieke 'clues' steeds ontkend.

• George's Indiase spektakel Within You Without You is gebaseerd op een veertig minuten durend stuk van Ravi Shankar. Hij leerde de geluiden herkennen, probeerde ze na te bootsen en maakte zo een eigen, verloren versie, aangevuld met tekst.

• Toen Paul McCartney de plaat aan Bob Dylan liet horen, zei deze: 'Ah, ik snap het, je wilt niet meer aardig gevonden worden'.

• Brian Wilson staakte na het horen van Sgt. Pepper gedesillusioneerd de opnamen van zijn Beach Boys-meesterwerk Smile.

Tracks Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

 

Magical Mystery Tour

Label: Capitol/EMI; uitgebracht: 27 november 1967; producer: George Martin.

In de tweede helft van 1967 werd er gemediteerd met de Maharishi, gejamd in verschillende studio's en in september namen de mannen zonder noemenswaardige voorbereiding de tv-film Magical Mystery Tour op. Het werd een genadeloze flop. Gelukkig was er nog de soundtrack, een dubbele EP met zes opperbeste liedjes. In de VS vulden ze deze aan met wat singletracks en brachten 'm uit op lp-formaat. Toen EMI het repertoire op compact disc ging uitbrengen, werd de Amerikaanse persing ook in Europa een officiële release. En wát voor één: met Strawberry Fields Forever, Penny Lane, All You Need Is Love, Hello Goodbye en I Am The Walrus is de hitdichtheid ongekend.

Quote: "I Am The Walrus is één van mijn favoriete nummers. Omdat ik het zelf maakte, maar ook omdat het een song is waarin genoeg dingen zitten om je zelfs honderd jaar later nog te boeien". John Lennon

Trivia

I Am The Walrus is gebaseerd op de walrus en de timmerman uit Alice In Wonderland. John leefde in de veronderstelling dat de walrus de goede was en de timmerman de slechte. Later merkte hij dat het andersom was.

• George's Blue Jay Way lijkt heel diep en filosofisch, maar zegt precies waar het op staat: hij wacht op visite die in de mist de weg is kwijtgeraakt en valt in slaap.

• De Britse Magical Mystery Tour-ep's verschenen alleen in mono: voor de Amerikaanse lp bewerkte Capitol de mono-tapes tot een soort nepstereo. In 1971 maakte de Duitse tak van EMI voor het eerst een echte stereomix. De huidige cd-versie is gebaseerd op die Duitse mix.

Tracks Magical Mystery Tour

 

The Beatles

Label: Apple/EMI; uitgebracht: 22 november 1968; producer: George Martin.

Toen The Beatles begin 1968 op meditatiecursus waren in India, verveelden zij zich stierlijk. En dan ga je liedjes schrijven. De vloedgolf aan nieuwe songs was zo groot dat de band al snel besloot om een dubbelalbum te maken. De variatie aan nummers op The Beatles is ongekend: van lekkere rockers (Back In The USSR, Yer Blues) tot dromerige ballades (Blackbird, Julia)., vaudeville (Honey Pie) en bizarre geluidsorkanen (Helter Skelter, Revolution 9). Voor het eerst is ook duidelijk te horen dat The Beatles geen echte eenheid meer zijn, maar een stel losse songwriters die elkaar begeleiden. Overeenkomst tussen de songs is dat ze stuk voor stuk puur en rauw op de band gesmeten zijn. Na alle orkestrale escapades van een jaar eerder wederom een ware revolutie.

Quote: "Sgt. Pepper sloeg in. Het was dé plaat van de afgelopen tien jaar. Van de eeuw misschien wel. Heel vooruitstrevend. Met geweldige nummers. Het was echt leuk om te doen en ik ben blij dat ik erbij was. Maar persoonlijk vind ik The White Album beter". Ringo Starr

Trivia

The Beatles (in de volksmond White Album) was het debuut voor het eigen platenlabel Apple. De eerste exemplaren zijn genummerd: Ringo bezit 00000001.

• Eric Clapton speelt de gitaarsolo in While My Guitar Gently Wheeps.

• Ringo stapte op 22 augustus 1968 op, omdat hij te weinig waardering van de anderen voelde. Toen hij op 3 september terugkeerde in de studio, was zijn drumstel versierd met bloemen.

• Hoewel hij nog wel genoemd wordt als producer, is de invloed van George Martin op The White Album niet erg groot. Halverwege de opnames ging hij zelfs een maand op vakantie.

Tracks The Beatles (White Album)

 

Yellow Submarine

Label: Apple/EMI; uitgebracht: 17 januari 1969; producer: George Martin.

Sgt. Pepper was nog maar net een dag af, toen The Beatles alweer aan de slag gingen met de animatiefilm Yellow Submarine. Veel had dat niet om het lijf: voor de stemmen waren acteurs ingehuurd, de mannen hoefden slechts een handjevol songs aan te leveren. De film verscheen op 6 juni 1968 en de soundtrack - met op kant A zes Beatles-nummers en op kant B de filmmuziek van Martin - kwam zeven maanden daarna. De liedjes zijn niet verkeerd, maar vertegenwoordigen een (psychedelische) fase in de Beatles-geschiedenis die in 1969 eigenlijk alweer lang verleden tijd was. Het zegt alles over de zevenmijlsstappen waarmee The Beatles zich zijn blijven ontwikkelen.

Quote: "Het is een soort grap. George Martin staat op een kant van onze plaat". John Lennon

Trivia

• Paul had gehoopt dat Yellow Submarine een Disney-achtige tekenfilm zou worden. Toen hij begreep dat de makers wilden voortborduren op Sgt. Pepper, verloor hij zijn interesse. "Bambi was in mijn ogen beter".

• Aan het slot van de tekenfilm maken de echte Beatles een cameo appearance als zichzelf.

Only A Northern Song is een sneer van George naar de Beatles-muziekuitgeverij Northern Songs. In 1968 liet hij zijn contract verlopen en richtte een eigen uitgeverij op: Harrisongs.

Tracks Yellow Submarine

 

Abbey Road

Label: Apple/EMI; uitgebracht: 26 september 1969; producer: George Martin.

Let It Be was al opgenomen, maar zou pas later uitgebracht worden, dus toen The Beatles aan Abbey Road begonnen, wisten ze dat dit het laatste kunstje zou worden. En zoals dat ook gaat met mensen die hun einde voelen naderen, richtten The Beatles zich nog eenmaal op om een waardig slot aan hun gezamelijk leven te breien. En breien, dat deden ze. Voor de B-kant knoopten de mannen alle halve songs die ze nog hadden aan elkaar en maakten er een grande finale van om je vingers bij af te likken - mede met dank aan de orkestraties van de teruggekeerde George Martin. Maar ook kant A mag er zijn, met John's fantastische Come Together en I Want You (She's So Heavy). En dan zijn er nog de beste songs die George ooit schreef: Here Comes The Sun en Something. Een plaat die schreeuwde om meer, maar helaas.

Quote: "Het was een lekker gevoel om met George Martin terug te zijn op Abbey Road. We voelden ons thuis. Wij kenden George en George kende ons. Daar zijn we weer, jongens!". George Harrison

Trivia

• Op Here Comes The Sun experimenteert George met een gloednieuwe Moog-synthesizer. Volgens de Beatle was het instrument zo ingewikkeld dat 'zelfs meneer Moog er geen muziek uit kan krijgen'.

• In The End zit een heuse gitaarbattle, waarin George, John en Paul het om beurten tegen elkaar opnemen. Dat zouden ze later regelmatig overdoen: in de rechtszaal wel te verstaan.

• Oorspronkelijk zat 'bonustrack' Her Majesty in de medley na Mean Mr. Mustard: getuige daarvan is het openingsakkoord dat het slotakkoord is van Mustard. Het nummer moest eigenlijk weggegooid worden, maar kwam per ongeluk op een proefpersing terecht. The Beatles vonden het leuk en lieten het staan.

Tracks Abbey Road

 

Let It Be

Label: Apple/EMI; uitgebracht: 8 mei 1970; producer: Phil Spector.

Iedereen die de documentaire Let It Be heeft gezien, zal begrijpen waarom de breuk tussen The Beatles onvermijdelijk was. In de film zag je drie uitgebluste mannen (John, George en Ringo), die zich zichtbaar ergerden aan die ene meneer die de boel met gespeeld enthousiasme aan de gang probeerde te houden (Paul). Neemt niet weg dat het merendeel van de songs op het album Let It Be absoluut de moeite waard is. Paul's prachtige titelnummer bijvoorbeeld, of The Long And Winding Road, John's Across The Universe en niet te vergeten Get Back. Minstens zo interessant zijn de opnames die live op het dak van Apple Corps werden gemaakt: zo naakt en eerlijk hadden The Beatles sinds Please Please Me niet meer geklonken.

Quote: "Ik had steeds in mijn hoofd dat ondanks alle successen The Beatles nog altijd a great little band was. Niets meer en niets minder (...). Ik hoopte dat we ons zouden realiseren dat we al dat hoogdravende gedoe niet meer nodig zouden hebben. We konden gewoon blijven spelen en alles zou wel goedkomen". Paul McCartney

Trivia

• De plaat zou oorspronkelijk Get Back gaan heten. Alle opnamen vonden plaats vóór de sessies van Abbey Road, in de winter van 1969.

• John's goede vriend en uitvinder Magic Alex zou speciaal voor Get Back/Let It Be een 72-sporen recorder in elkaar knutselen. Het enige waar hij mee kwam, was een toilet met een ingebouwde radio.

• Tijdens het tweede deel van de opnamen kwam toetsenist Billy Preston de gelederen versterken. Zijn komst (en soulvolle spel) hadden een positieve uitwerking op de onderlinge samenwerking.

• Van het dakconcert van 30 januari zijn I've Got A Feeling, The One After 909 (een song uit de beginjaren) en Dig A Pony terug te horen op het album. John's opmerking aan het slot, waarin hij de hoop uitspreekt dat de band geslaagd is voor de auditie, is in de mix achter de studioversie van Get Back geplakt.

• Op verzoek van laatste Beatles-manager Allen Klein produceerde Phil Spector het album. Zijn bombastische orkestraties bij Let It Be en The Long And Winding Road deden Paul gruwelen en zette hem er in 2003 toe om een eigen mix van Let It Be te maken: Let It Be...Naked.

Tracks: Let It Be

 

Past Masters

Label: Apple/EMI; uitgebracht 7 maart 1988; producer: George Martin, Chris Thomas

In het lp-tijdperk moesten de fans drie extra compilatiealbums kopen om het hele Beatles-oeuvre (albums, singles en ep's) compleet te krijgen: A collection Of Beatles Oldies ('66), Hey Jude ('70) en Rarities ('78). Op cd werden de hiaten vanaf 1988 opgevuld door Past Masters Vol. 1 & 2, twee verzamelaars met daarop alle song die niet op de officiële studioplaten zijn verschenen. In de nieuwe geremasterde vorm verschijnt Past Masters als één dubbelalbum. Resultaat: een bont allegaartje van grote hits (van She Loves You via Hey Jude tot Let It Be), b-kantjes (I'm Down, Old Brown Shoe), ep-tracks (Long Tall Sally) en rariteiten (Sie Liebt Dich, Across The Universe).

Trivia

• The Beatles weigerden aanvankelijk stellig om Duitse versies van She Loves You en I Want To Hold Your Hand op te nemen. Na een woede-uitbarsting van George Martin zwichtten ze alsnog: Sie Liebt Dich en Komm, Gib Mir Deine Hand werden inderdaad grote Duitse hits, maar het experiment bleek niet voor herhaling vatbaar.

I Feel Fine is volgens John het eerste nummer waarop ooit feedback te horen was: de fluittoon van een overstuurde versterker waar Jimi Hendrix later furore mee maakte.

• Paul schreef Hey Jude voor Julian Lennon, om hem te troosten na de scheiding van vader John en Cynthia.

The Ballad Of John & Yoko is het eerste Beatles-nummer waarop slechts twee van de vier bandleden spelen en zingen. John en Paul namen het op, in gezelschap van Yoko Ono.

• De single-versies van Get Back en Let It Be  wijken allebei af van de albumversies. De eerste kent een verlengd slot, de tweede heeft een orgelsolo van Billy Preston, in plaats van George's gitaarsolo.

Tracks Past Masters

 

Terug naar Hoofdindex

Free counter and web stats